ابو القاسم سلطانى
187
دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى )
قسمت مورد استفاده : برگ ، ريزوم و ميوه . تركيبات شيميائى : ميوه داراى كربوهيدرات 6 گرم ، پروتئين 7 / 0 گرم ، چربى 2 / 0 گرم ، كلسيم 25 ميلىگرم ، فسفر 30 ميلى گرم ، آهن 71 / 0 ميلىگرم ، پتاسيم 161 ميلىگرم ، سديم 5 / 1 ميلىگرم ، گوگرد 4 / 12 ميلىگرم ، منيزيم 12 ميلىگرم ، كلر 17 ميلىگرم ، مس 13 / 0 ميلىگرم ، ويتامين A 300 واحد بين المللى ، B 1 30 ميكروگرم ، B 2 03 / 0 ميكروگرم ، B 6 04 / 0 ميلىگرم ، فوليك اسيد 5 ميكروگرم ، نياسين 4 / 0 ميلىگرم ، پانتوتنيك اسيد 10 / 0 ميلىگرم ، بيونين 1 / 1 ميلىگرم ، ويتامين C 60 ميلىگرم در يكصد گرم ميوه تازه مىباشد همچنين داراى اسيدهاى ماليك ، سيتريك ، وينيك Vinic ، لاكتيك و ويتامينهاى E و K مىباشد . بايد توجه كرد كه مقادير فوق در انواع پرورش يافته برحسب مكان و شرايط كشت فرق مىكند . برگ توتفرنگى محتوى Ellagitannin و ريزوم آن 10 درصد تانن ، موسيلاژ ، املاح پتاسيم و گلوكوزيد فراگاريانين Fragarian است . خواص و موارد مصرف درمانى : برگ و ريزوم گياه مدر ، قابض ، ضد التهاب و ميوه مشهى و ملين و آنتى اكسيدان است . از دمكرده 50 - 30 در هزار برگ يا ريزوم ( 4 - 3 قاشق سوپخورى در يك ليتر آب ) در آب آوردن انساج ، سنگ كليه ، التهاب كليه ، گاسترو آنتريت و اسهال استفاده مىشود و طعم آن براى كودكان خوشايند مىباشد . تغليظ شده جوشانده ريزوم بواسطه داشتن مقدار زيادترى تانن در اسهال ، اسهال خونى ، خونريزىهاى داخلى ، وجود خون در ادرار و بواسير موثر است . از دمكرده برگهاى جوان مانند چاى استفاده مىشود و معمولا به آن دارچين و وانيل اضافه مىكنند . در استعمال خارج از دمكرده برگ و ريزوم به صورت غرغره به مبتلايان سل ، نقرس ، آرتريت ، رماتيسم ، ديابت و اشخاصى كه دوران نقاهت را مىگذرانند . براى تقويت كبد بعد از هپاتيت و گاستريت و مبتلايان به اسكوربوت توصيه مىشود . برخى معتقدند كه توتفرنگى اثر آنتى اكسيدان داشته و از ابتلاء به سرطان و گسترش آن جلوگيرى مىكند . از ميوه توتفرنگى براى تهيه كرمهاى آرايشى و بهداشت پوست استفاده مىشود . توتفرنگى پوست را شفاف ، نرم و لطيف مىكند و نقاط قهوهاىرنگ روى پوست را از بين مىبرد . براى اين منظور له شده 10 عدد توتفرنگى سالم و رسيده را روى صورت و گردن مىگسترانند پس از 20 دقيقه با آب ولرم شسته و با يك كرم مناسب چرب مىكنند . عوارض جانبى : گاهى خوردن توتفرنگى باعث استفراغ مىگردد كه بيشتر مربوط به آلودگىهاى خاك است . همچنين در اشخاص حساس واكنشهاى آلرژيك نظير اكزما و كهير ديده مىشود .